การฟื้นฟูวัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อม : ความท้าทายของชาวชองในภาคตะวันออกของประเทศไทย

ปกป้องภาษา ปกป้องธรรมชาติ

การเรียนการสอนภาษาชองในชั้นที่สูงขึ้นที่โรงเรียนประถมวัดตะเคียน ได้รับการส่งเสริมให้เรียนในห้องเรียนธรรมชาติ เช่น ในอุทยานแห่งชาติใกล้ๆ เพื่อที่จะได้สัมผัสกับธรรมชาติโดยตรง บางครั้งนักสมุนไพรก็ได้รับเชิญให้มาเป็นครูสอนพิเศษ โดยจะพานักเรียนเดินไปในพื้นที่ใกล้เคียง สอนว่าสมุนไพรตัวไหนกินได้ เป็นยารักษาโรคได้ นักเรียนจะเรียนรู้ชื่อและสายพันธุ์พืชชนิดต่างๆ  เป็นภาษาชองและภาษาไทย การที่เด็กได้เห็น และสัมผัสว่าพืชชนิดไหนเก็บได้ สัมผัสได้ แม้กระทั่งชิมได้ด้วยตนเองในชีวิตประจำวัน ก็เป็นการเรียนรู้ภูมิปัญญาของชาวชองผ่านทางการเรียนภาษาโดยอัตโนมัติ ป่าชุมชนที่หมู่บ้านคลองพลูก็เป็นห้องเรียนธรรมชาติอีกที่หนึ่งที่ชาวบ้านทุกคนในหมู่บ้านนี้สามารถเข้าป่า หาอาหาร เก็บสมุนไพรในป่าชุมชนนี้ได้ แต่การตัดต้นไม้ยังเป็นข้อห้าม ยกเว้นกรณีที่จำเป็นจริงๆ และต้องทำพิธีบวงสรวงผีเพื่อขออนุญาต  ได้มีความพยายามที่จะปกป้องผืนป่าชุมชนนี้โดยวิธีการต่างๆ เช่น ขุดแนวกันไฟเพื่อป้องกันไฟป่า ผูกผ้าสีรอบต้นไม้เพื่อแสดงให้เห็นว่าต้นไม้ต้นนี้สำคัญ หรือใช้พลังงานแสงอาทิตย์ในการสูบและรดน้ำ เด็กๆ ได้เรียนรู้ภูมิปัญญาชองที่เกี่ยวกับป่า และในขณะเดียวกันก็ได้ช่วยกันคืนชีวิตให้กับผืนป่าด้วยการปลูกต้นไม้